Chuyến đi Pháp với Hà rất tình cờ, khi cặp vợ chồng người Pháp có lịch hẹn đến thăm xưởng tượng của bố. Hà liền đặt vấn đề: “Con làm phiên dịch cho bố mẹ nhé!”.

Em học tiếng Pháp từ lớp một trong chương trình song ngữ. Đã nhiều lần em được tiếp xúc với các thầy cô giáo người Pháp đến Việt Nam giảng dạy nhưng phiên dịch thì chưa bao giờ.

Bố mẹ em ra vẻ ngần ngại nhưng không biết từ chối bằng cách nào đành đồng ý, coi đây là dịp để kiểm tra trình độ tiếng Pháp của con mình. Hà đã rất hồi hộp, những điều cô giáo dạy em trên lớp bây giờ mới có dịp thể hiện.

Cái xưởng nhỏ đầy tượng của bố em - nhà điêu khắc Trần Hoàng Cơ là nơi tiếp khách. Đó là bà Elizabeth Azema – giáo viên tiếng Anh của một trường đại học ở Montpellier cùng chồng là ông Christophe Azema- một nghệ sỹ nhạc Jazz, trưởng nhóm Ban nhạc Nezcaljazzunit. Chuyến đi của bà Elizabeth sang Việt Nam lần này là để xúc tiến cho việc ra đời trang Web về văn học Việt Nam- www.vietnamlit.org .

Hà đã dịch cho bố mẹ và ông bà Azema hiểu được nhau. Nhưng đến khi nói chuyện về những bức tượng của bố thì em tỏ ra rất lúng túng. Bà Elizabeth đã hiểu ngay sự lúng túng của em liền đặt thành nhiều câu hỏi đơn giản để em dễ dịch.

Khi chia tay gia đình em, bà Elizabeth mới hỏi Hà đã học tiếng Pháp ở đâu? Bà Elizabeth khen em nói tiếng Pháp tốt rồi bất ngờ hỏi em có thích sang Pháp trong kỳ nghỉ hè ở nhà ông bà để nâng cao giao tiếp tiếng Pháp không? Em nói với bà Elizabeth rằng, đó là ước mơ của em.

Chuyến đi của Hà bắt đầu từ ngày 21/6/2005. Trước đó, bố mẹ em luôn đắn đo trước quyết định có nên cho Hà sang Pháp một mình hay không? Nhưng rồi, thấy Hà luôn háo hức, hy vọng bố mẹ em đành chấp nhận cho em... mạo hiểm. Khi đã quyết định rồi, bố mẹ em mới bắt đầu cảm thấy lo lắng.

Họ căn dặn em đủ điều, nhắc đi nhắc lại phải khai báo hải quan như thế nào, thủ tục nhận lại hành lý ra sao khi lên xuống máy bay... Mẹ em còn ghi vào quyển sổ bắt em luôn mang bên mình về những tình huống trục trặc có thể xảy ra, gặp sự cố nào thì cần phải nhờ ai giúp đỡ.

Khi vào khu cách ly ở sân bay Nội Bài là lúc Hà phải làm nốt những thủ tục còn lại. Cô bé chưa đầy 14 tuổi (sinh vào 8/1991) không một người kèm cặp hay gửi gắm một ai cùng chuyến đi, hăm hở một mình lên máy bay sang Pháp. Một phụ nữ Pháp ngồi cạnh Hà trên máy bay đã hết sức kinh ngạc khi biết em mỗi mình tới Paris để đi Montpellier.

Hà kể, em được người chú họ đang du học ở Pháp đón tại sân bay Charles de Gaulle. Chỉ có nửa ngày ở Paris để đến thăm khu vườn Luxembourg, nhà thờ Đức Bà... Hà lại một mình đáp chuyến tầu siêu tốc TGV đi thẳng Montpellier, nơi đó ông bà Azema đang chờ đón.

Suốt hành trình Hà được một người đàn ông tự giới thiệu là giáo sư đại học giúp em hiểu về những vùng đất vừa đi qua. Ông gọi Hà là cô bé... không biết sợ. Ông giúp Hà chuyển hành lý, hướng dẫn xuống ga cho đến khi gặp ông bà Azema.

Khỏi phải nói tới niềm vui của ông bà Azema khi đón Hà về ở trong ngôi nhà của mình bên cạnh bãi biển Frontignan Plage. 40 ngày ở nhà ông bà Azema, hàng ngày ngủ dậy bà Elizabeth đưa tiền cho Hà đi đến cửa hiệu mua đồ ăn sáng đồng thời dẫn theo chú chó Poki đi dạo. Ông bà Azema muốn Hà luôn có cảm giác là người trong một gia đình.

Sau bữa sáng bà Elizabeth bắt đầu dạy tiếng Pháp cho Hà. Ăn xong bữa trưa bà cùng Hà ngồi xem vô tuyến. Xem xong, bà Elizabeth thường bảo Hà thuật lại những gì đã xem.

Qua đó bà chỉnh sửa cho Hà những từ, ngữ. Đó được coi như lịch học hàng ngày của Hà mà bà Elizabeth là giáo viên hướng dẫn. Hà chỉ được chơi vào buổi chiều. Và đó cũng là thời gian mà cả gia đình Azema cùng dẫn Hà đi bơi.

Bà Elizabeth hơn chồng 9 tuổi, có hai cô con gái đều đã lấy chồng. Tối đến Hà được theo Ban nhạc Nezcaljazzunit tới các tụ điểm biểu diễn. Hà kể, bà Elizabeth luôn khen tiếng Pháp của em đã khá lên rất nhiều.

Thời gian ở Montpellier, Hà được ông bà Azema dẫn đến thăm gia đình ông Andre Marseille. Ông là người Việt Nam nhưng lấy tên Pháp. Ông bà Azema thổ lộ với Hà, họ rất yêu văn hóa và con người VN. Họ thực sự luôn muốn làm bạn với người Việt Nam. Khi biết ông Andre Marseille là người Việt họ đã tìm gặp làm quen và hiện mối quan hệ giữa hai gia đình này rất thân thiết.

Hà kể, ông bà Azema rất thích ăn món cơm rang và lạc rang. Bà Elizabeth còn nói vui với Hà, nếu có kiếp sau bà sẽ làm...người Việt Nam. Hiện bà Elizabeth đang tự học tiếng Việt. Cũng vì yêu Việt Nam mà bà Elizabeth đã cùng với dịch giả người Mỹ- ông Dan Duffy lập trang Web về văn học Việt Nam- www.vietnamlit.org .

Trang web này đã giới thiệu ba gương mặt của Việt Nam sắp tới là Nguyễn Bình Phương, Võ Thị Xuân Hà... Bên cạnh các tác phẩm được giới thiệu, trang web còn có bài phỏng vấn tác giả kèm theo cùng với tiểu sử và nhận định về xu hướng sáng tác của nhà văn đó.

Với Christophe, đầu năm 2005, Ban nhạc Nezcaljazzunit của ông đã sang nước ta biểu diễn trong Liên hoan nhạc Jazz châu Âu tại Việt Nam. Được biết, khoảng tháng 12/2005, ông Christophe sẽ trở lại Hà Nội để thực hiện đĩa nhạc truyền thống cùng với một nghệ sĩ Xắc-xô-phôn của Việt Nam.

Chia tay ông bà Azema ở ga Montpellier đầy lưu luyến. Hành trình của Hà về Paris đã bị ngắt quãng do một khu rừng đang bị cháy mà tàu không thể chạy qua được. Xuất phát từ Montpellier lúc 7h30 tối, tới Nimes lại phải xuống ga để lên một chuyến tàu khác tiếp tục hành trình. Tàu lại bị ách tiếp ở một ga khác và tận 3h sáng em mới về tới Paris.

Sân ga vắng hoe, Hà không có người đón do tàu trễ gần 5 tiếng, chú họ của em không đợi được đã ra về. Hành lý khá nặng không thể nhấc nổi, lúc này lại khá buồn ngủ Hà đành liều gửi đồ đạc cho cặp vợ chồng vừa xuống ga để chạy đi tìm chỗ gọi điện thoại.

Đôi vợ chồng người Pháp nán lại hỏi Hà đủ chuyện. Họ thích thú nhìn em với cảm giác là lạ. Lúc chia tay em, họ hôn má thật lâu và nói: “Em thật dũng cảm!”. Trời lúc này khá lạnh, mồ hôi vẫn thấm đẫm trên khuôn mặt em. Hà nói: “Đi đâu em cũng gặp người tốt, được họ mang hộ hành lý. Họ rất thân thiện, không ngớt hỏi chuyện...

Về tới nhà, đêm đó ngủ bên mẹ, không hiểu sao lúc đó em mới cảm thấy sợ, đôi lúc rùng mình... Đó là lúc em nghĩ tới, nếu mình thất lạc bên đó thì sẽ ra sao nhỉ?...”.

Bố của Hà kể: “Năm 1997 khi Hà vào lớp 1 vợ chồng tôi đã cho cháu học chương trình tăng cường tiếng Pháp của trường tiểu học dân lập Đoàn Thị Điểm. Học tiếng Việt song song với học tiếng Pháp nên chương trình học khá nặng. Đã có lúc chúng tôi định cho con bỏ cuộc.

Nhưng Hà có vẻ rất thích học tiếng Pháp... Đến năm lớp 5 nhà trường có chủ trương cho các cháu sang Pháp vào dịp hè để học giao tiếp. Tất nhiên là gia đình phải bỏ một số tiền khá lớn. Hà có mang về cho vợ chồng tôi một giấy mời của nhà trường.

Tôi nói với cháu, lần sau nếu có giấy mời của cô giáo về việc này thì con cứ lặng lẽ cất đi nhé. Nhà mình chưa đủ khả năng tài chính để cho con đi Pháp, con hãy cố gắng học giỏi để kiếm cơ hội sau này. Lên cấp hai, nhà trường vẫn có chương trình du học hè cho các cháu. Nhiều bạn của Hà đã được đi nhưng em chưa một lần đề nghị bố mẹ cho đi. Chắc là Hà vẫn nhớ lời chúng tôi nói ngày nào...”.

Thế rồi câu chuyện “cổ tích” đã đến với Hà. Em được gia đình ông bà Azema mời sang Pháp để “Chia sẻ gia đình và văn hóa” cho Hà, với toàn bộ chi phí ăn ở, đi lại ở bên Pháp thì gia đình bà Elizabeth tài trợ, còn vé máy bay từ Việt Nam sang Pháp gia đình Hà sẽ phải bỏ ra.

Để thực hiện được chuyến đi cho con gái, bố mẹ Hà đành liều làm một cái đơn gửi tới Vietnam Airlines để xin giảm tiền vé. Tổng giám đốc Vietnam Airlines đã tỏ vẻ rất lạ lùng vì một người xa lạ, chưa một lần tiếp xúc lại đến gặp và đề nghị ông giúp đỡ một việc thật tế nhị.

Nhưng ông đã nghe trình bày rồi phê vào đơn, đến nỗi bố mẹ Hà không thể tin vào tai mình khi nghe ông nói: “Cháu mới có 14 tuổi nên Tổng Cty sẽ miễn cước cho cháu”.