| Thứ Sáu, ngày 19 tháng 06-2009 10:01 | Đã xem : 579 lượt |
| Mèo niêm Sơn Vạc, đường đi dát anh trăng rằm |
| Bùi Quốc Hoàn- Thể thao Văn Hóa | Nhật ký đường xa |
|
Cái tên Mèo Niêm - Sơn Vạc, địa danh nghe thì quen lắm nhưng rõ ràng không hề có trên bản đồ hành chính. Nó được bắt đầu từ những câu chuyện tếu táo bên ly cafe thơm thơm mùi cồn khô trên đường đêm, trong ánh trăng rằm vằng vặc giữa rừng của 6 kẻ lữ hành vượt sông vượt suối khe, bùn lầy và đèo dốc từ cung Mèo Vạc xuyên sang Niêm Sơn để tới Cao Bằng.
|
|
|
Sáng
sớm, sương vẫn còn mờ ảo, khí lạnh vẫn còn tràn trề trên những dốc phố
núi Mèo Vạc, chúng tôi lên đường đi Niêm Sơn, vượt qua sông Nho Quế,
rồi sông Gâm sang Cao Bằng, cung đường lạ lẫm đầy sự bất trắc bởi thông
tin rằng đường đang sạt lở do lũ quét, có những đoạn không còn dấu vết,
cầu qua sông cũng bị lũ cuốn trôi....
Cung đường này về phong
cảnh tương đối đẹp, hùng vĩ và vẫn còn rất nhiều nét hoang sơ. Đồi núi
cao ngất ngư, đèo dốc tít tận đến cây cầu bê tông đang xây bắc qua sông
Nho Quế cách thị tứ Niêm Sơn khoảng 25 km.
Bắt
đầu từ Mèo Vạc, rẽ trái ở ngã ba Bưu Điện, sẽ gặp ngã ba có biển chỉ
dẫn, lối rẽ leo lên đèo là đi thăm chợ tình Khau Vai, còn lối đi thẳng
là đi Niêm Sơn. Đó là quốc lộ 4D, nằm trong tuyến quốc lộ 4 “huyền
thoại” vắt ngang từ Đông Bắc sang Tây Bắc Việt Nam, quốc lộ này đang
sửa chữa, đường rất đẹp, núi non trập trùng, sương giăng mờ ảo cả ngày
đêm....
Con đường men theo triền núi đá, bên kia dãy núi là chợ
tình Khau Vai nổi tiếng, mây cứ trồi lên cuồn cuộn và phong cảnh biến
ảo mỗi lúc mỗi khác. Chúng tôi ngừng lại đoạn giữa đèo, trên đỉnh một
quả đồi cao, trông xuống là thung lũng Niêm Sơn mênh mang, nhà cửa bản
làng xanh mượt bé tý xíu, mây đang ùn lên từ dưới thung lũng, dưới ánh
nắng sớm, mây vàng mượt như tơ... Cả đoàn dừng lại, mấy cô gái bắc bếp
"dã chiến" đun cafe để ngâm nga ngắm trời đất giao hoà. Tiếng ghi ta
bập bùng hòa tấu với piano, giọng Bằng Kiều cao vút bản nhạc của Trịnh
..Hỏi đá xanh rêu bao nhiêu tuổi buồn..
Hỏi gió phiêu du qua bao đỉnh trời...
Cái
sự thú vị và mơ màng lãng mạn khi ta đứng trên đỉnh một quả núi, nhìn
ngang tầm mắt là mây trời ngút ngàn, dưới chân ta là cả một thung lũng
mênh mang xanh rì nó thật sự đáng nhớ và khó có thể quên mỗi khi nhìn
lại những bức ảnh kỷ niệm. Những dãy núi trập trùng và hùng vĩ khiến ta
thấy mình thật bé nhỏ. Giữa cái lồng lộng của đất trời, sự giao hoà của
đêm và ngày, trong muôn vàn thanh âm của gió và cây, khung cảnh bình
yên đến ngây ngất !
Chúng tôi uống cafe nghe Bằng Kiều hát trong cái sự lãng du như thế....
Con
đường Mèo Niêm Sơn Vạc uốn lượn như rắn bò trên lưng chừng núi cứ thế
đổ dốc khoảng 40 km. Vượt qua thị tứ Niêm Sơn với cái chợ be bé lao xao
tiếng H'mong, tiếng Giáy, tiếng Nùng chen lẫn tiếng Kinh, chúng tôi
ngừng lại ở một ngã ba. Nhìn sang tay trái là con sông Nho Quế nước
đang cuồn cuộn chảy.
Sông
Nho Quế bắt nguồn từ những dãy núi cao nguyên Vân Nam Trung Quốc chảy
qua đèo Mã Pi Lèng, qua chân núi chợ tình Khau Vai rồi đổ về đây trước
khi nhập vào sông Chảy. Nhìn dòng sông tôi tự hỏi không biết những hạt
phù sa kia bắt đầu từ cao nguyên Vân Nam lồng lộng gió hay từ trên các
triền núi đá tai mèo Mã Pi Lèng hùng vĩ chảy về đây, nhập vào dòng Gâm
và xuôi về Tuyên Quang bồi đắp nên miền trung du đồi chè xanh ngát, cọ
“xoè ô" che nắng cho những em bé đến trường... Chao ơi! Dòng nước kia
nhọc nhằn và sôi réo cứ chảy mãi, chảy mãi không ngừng, mải miết đi về
nơi xa và hòa vào vùng châu thổ trù phú miền Bắc Bộ.
Đường xuống
bến sông nhầy nhụa bùn đất, chúng tôi hỏi một anh chàng H'mong tay cầm
con dao quắm với bộ mặt nhăn nhúm, thâm thâm, đôi mắt mờ đục vì á phiện:
- Ơ cái mày! Cho mình hỏi đường này qua sông để đi Bảo Lạc đúng không?
Anh chàng H'mong chẳng nói gì, quay mặt đi, ho húng hắng rồi chui tọt vào lán... Có lẽ anh ta không biết tiếng Kinh.
Sau
một thoáng do dự, chúng tôi quyết định đi xuống. Con đường quá lầy lội,
chiếc xe chỉ chực lăn kềnh, bánh quay tít mỗi khi phanh lại, đôi lúc nó
trôi tuồn tuột.... Nhìn xuống bến sông, dòng Nho Quế cuồn cuộn chảy,
một chiếc bè mỏng manh đang từ từ sang sông...
Tiếng
hò hét sợ hãi của nhóm đi xe Mink khi chiếc bè chao đảo, chòng chành
rồi trôi vun vút giữa dòng nước, anh chàng chống bè qua sông gầy gò đen
xì, trên người xăm "vằn vện" những hoa lá chim muông cùng với đầu lâu
xương chéo đẩy cái bè bằng cây sào dài cỡ 4m một cách rất thiện nghệ.
Sau một hồi tròng trành đánh vật với dòng nước đang trôi phăm phăm, rốt
cục anh ta cũng đẩy được nó vào mép sông, chiếc xe Mink nổ máy, khói
đen xì "vặn vẹo" mãi rồi cũng lên được cái dốc trơn như đổ mỡ. Tôi sực
nhớ rằng cần phải cho hết mấy cái máy ảnh, điện thoại và những vật dụng
đắt tiền vào trong một cái bọc nilon đề phòng lật bè.
Gần 1
tiếng sau, cũng đến lượt tôi và chiếc xe cào cào Y.Serow qua sông. Cực
kỳ hồi hộp khi lái chiếc xe xuống bè, không cẩn thận là cả người cả xe
lộn cổ xuống sông... Hai anh chàng chống mảng mặt đầy vẻ "cô hồn", mắt
lấm la lấm lét và nụ cười nhếch mép luôn thường trực trên đôi môi thâm
xì vì thuốc phiện buông một câu cộc lốc: Ngồi yên vị trí...
Phải
nói rằng đi bè qua sông giữa mùa nước lũ cũng là một sự mạo hiểm chẳng
khác gì ta đánh đu bằng sợi dây chão trên cái vực sâu. Nói dại! Hôm ấy
nếu có bị lật bè, thách cũng chỉ mong sao cứu được thể xác chứ 10 cái
máy ảnh cũng bỏ, cho dù nó đắt cỡ nào. Nước cuồn cuộn thế kia....
Qua
khỏi khúc sông, tưởng đã thoát khỏi chỗ khổ nhất, nào ngờ đó mới chỉ là
khúc dạo đầu của con đường gian nan. Chỉ cách bến sông chừng 200 m,
đường tự nhiên mất tích. Cả bọn ngơ ngác nhìn, ngó lên trên cái vách
đồi bên tay trái thì thấy vệt đường đỏ thẫm dốc ngược lên núi. Thì ra
nó ở trên kia, và muốn lên đó, chúng tôi phải cho xe tụt xuống 50m độ
sâu xuống con suối cạn, vượt qua suối, xong phải "trèo" lên cái vách
đồi muốn dựng ngược cả người lẫn xe.
Chúng
tôi cẩn trọng cho xe tụt xuống lòng con suối cạn lổn nhổn đá hộc, nước
lấp xấp, rồi cài số 1 cho xe vượt lên dốc cao khoảng 3 m đầy cây mắc cỡ
tới được chỗ đất bằng phẳng, tập kết xe ở đó để leo vách đồi cao ngất
đằng trước mặt. Ba người ở phía sau đẩy, một người lái, xe cài số 1 vặn
hết ga, cả người cả xe "phụt khói" mới lên nổi con dốc... Quả đúng là
"danh bất hư truyền" con đường Mèo Vạc - Bảo Lạc !
Khát nước. Đói. Trời càng ngày càng nắng gắt.
Vượt
qua mấy khúc lầy nhầy nhụa bùn từ trên đồi chảy xuống, có chỗ bề mặt
khô ráo ngỡ như đất cứng nhưng chỉ cần vô tình bánh xe lọt vào lập tức
bùn nhão nhoẹt, ngập gần hết bánh xe. Chúng tôi đi trong một trạng thái
nơm nớp như vậy suốt quãng đường dài khoảng 20km. Qua khỏi khúc cua
vách đen nhánh màu than non, tôi phóng vụt lên trước. Vừa nhìn thấy một
bản người Nùng thì đường cụt. Đất từ trên sườn đồi lở tràn xuống, ngập
hết cả lối đi, bên dưới vực sâu là một con suối đang cuồn cuộn chảy,
nước réo ầm ầm. Để đi tránh, người ta làm một con đường nhỏ dẫn thẳng
xuống bãi đá cạnh suối, nó bị cắt ra làm mấy khúc vì nước trên đồi xói
lở....
Không thể tin nổi mắt mình khi nhìn thấy cả một mảng đồi
to sụm xuống và bị dòng nước cuốn trôi, cây cối, đá mồ côi đổ rạp, ngổn
ngang. Chứng tích của cơn lũ quét vùng biên ải thật là kinh khủng.
Chúng tôi dò dẫm mãi rồi cũng tìm được cách đưa xe xuống bãi. Đứng
trước dòng suối, tôi đã nghĩ sẽ cố gắng đưa xe qua bằng cách 2 - 3 anh
em đẩy bộ, nhưng khi lội xuống thử, nước chảy xiết đến mức phải nhoài
người vào bờ nếu không sẽ bị cuốn phăng lập tức.
Quanh
quẩn mãi chưa tìm được cách nào đi qua, trời thì nắng như đổ lửa, cổ
họng bắt đầu rát vì khát nước. Mấy cô gái cùng đi thấm mệt nên chui hết
vào bụi cây lúp xúp tránh cái nắng gay gắt, khăn che kín hết cả mặt
mũi. Bốn anh em chúng tôi lượn lờ chạy chỗ nọ chỗ kia tìm khúc suối hẹp
và nước đỡ xiết nhưng cuối cùng đành thua....
Quay lui lúc này thì còn khổ hơn nữa.
Xoạt! Một anh H’Mong trẻ chui từ bụi cây tụt xuống trên sườn đồi, tôi mừng quá:
- Này em! Ở con suối này có đoạn nào nước chảy êm để đưa được xe máy qua?
- Không đâu! Suối sâu lắm à... Cuốn đi mất thôi !
- Em có thể tìm người giúp bọn anh khiêng xe qua suối được không?
Ngắc ngứ và thần mặt ra một lúc. Chắc đang nghĩ?!
- Không khiêng được đâu, sợ lắm....
Chợt
tôi bỗng nghĩ tại sao không thuê tre hoặc gỗ bắc cầu nhỉ?! Lòng suối
rộng khoảng hơn chục mét, thừa sức bắc cầu nếu như có gỗ hoặc tre
luồng. Sau một hồi hỏi thăm, năn nỉ, chúng tôi thuê được tre và gỗ đủ
làm cây cầu khỉ để qua suối. Gần 20 người thanh niên, cả nhóm đi xe
Mink cùng hò dzo vác đá làm mố, mất một tiếng thì chúng tôi bắc xong
cái cầu. Lần lượt từng chiếc xe được dắt qua....
Con
đường êm ả được hơn chục km thì lại đến một khúc suối đang làm cầu,
những cọc sắt nhọn hoắt nhô lên tua tủa, đường đi qua chỉ rộng đủ 1
người đi bộ, nếu dắt xe phải ngồi lên yên, chạy xe qua thì rất nguy
hiểm vì dốc sâu, cái vực để làm mố cầu đầy sắt nhọn tua tủa kia sẵn
sàng chọc thủng cả người lẫn xe. Bụng đói chân run, miệng khát khô
trong khi bên kia sông Nho Quế nước vẫn chảy ào ào và những ngọn đồi
lúp xúp cây cỏ đang muốn héo rũ vì nắng gắt. Chúng tôi đã phải cố hết
sức lực còn lại để vượt qua đoạn này. Hơn 10 km nữa thì thấp thoáng một
ngã ba sông và cây cầu treo. Đường nhựa đây rồi ! Ngã ba sông Gâm gặp
sông Nho Quế đây rồi....
Giờ thì phải lên đường về Cao Bằng. Còn
xa lắm nếu muốn có một chỗ nghỉ cho thoải mái cái thân thể đang đau
nhừ, mặt thì bỏng rát vì nắng cháy. Con đường lúc này tự dưng như dài
kinh khủng, chỗ đẹp chỗ xấu lổn nhổn đá thi nhau hành hạ 6 kẻ lữ khách
đang muốn ngã vật ra vì mệt.
Nắng chiều dần khuất sau rặng núi
phía Bắc Mê, nóng nực bớt đi rất nhiều nhưng gió thì vẫn mãi lang thang
nơi xa tít. Chiều sâm sẩm tối, chúng tôi đặt chân tới thị trấn Bảo Lạc.
Phố huyện đang cữ tan chợ, đường bụi mù, nhốn nháo người xe cùng với
tiếng ngựa thồ đang dồn nước kiệu.
Nhìn
thị trấn miền biên ải với dãy phố khá cũ kỹ, loe hoe mấy căn nhà cao
tầng buồn tẻ. Sau một phút hội ý, chúng tôi quyết định đi tiếp về Tĩnh
Túc.
Cung đường từ Bảo Lạc về Tĩnh Túc xa, quanh co và khá nguy
hiểm bởi có nhiều chỗ, đá tảng trên vách núi rơi thẳng xuống, nằm ngổn
ngang mà chưa được công nhân duy tu dọn dẹp. Đường vắng, thi thoảng mới
gặp một chiếc xe ô tô hoặc xe máy đi ngược lại. Chiều tối, mặt trời đã
khuất hẳn sau dãy núi xanh rì, bóng đêm bắt đầu chạng vạng....
Bốn
chiếc xe máy luôn giữ cự ly gần nhau đề phòng có sự trục trặc hoặc gặp
chuyện nguy hiểm. Lúc này tôi đã rất mệt, khi vào cua có lúc chiếc xe
cào cào cùng hai đứa chúng tôi như muốn đổ vật ra đường. Con đường tối
mù, cây cối rậm rịt khắp đồi núi, sương mù lan toả và khí lạnh bắt đầu
ngấm vào người.
Cứ
nối đuôi nhau vượt quãng đường vắng dài dằng dặc hơn 50km thì cả bọn
dừng lại nghỉ bên một cánh đồng ruộng bậc thang, xóm làng người Nùng
phía chân đồi lao xao tiếng trẻ con đùa nghịch, tiếng chó sủa và tiếng
kèn kẹt của lũy tre. Nghỉ được một lát, chúng tôi bỗng ngửng lên, phía
đỉnh núi cao mặt trăng tròn vạnh đang nhô lên toả thứ ánh sáng lung
linh huyền ảo xuống khắp những thửa ruộng bậc thang, những nếp nhà sàn
và những quả đồi nối nhau trập trùng, ánh trăng lăn tăn trên dòng suối
như dát bạc.
Cung đường giờ bỗng đẹp diệu kỳ. Chúng tôi đi qua
một con đèo, trước mắt là cả một miền đất mênh mang dưới chân, trăng
trên trời sáng vằng vặc soi rõ từng cánh rừng, từng con suối lăn tăn
ánh nước chảy, những thửa ruộng bậc thang có những đám cọ xoè lá vươn
lên trời, tít xa là đám mây trắng đang bềnh bồng trôi lững lờ, thảng
hoặc có đốm sáng đỏ lừ hay vệt đèn pha xe máy thoắt ẩn thoắt hiện trên
sườn núi thấp dần về phía Đông. Con đường nhựa loáng hơi nước, bỗng như
được dát một lớp bạc mỏng cứ sáng lung linh dưới ánh trăng êm dịu....
Chúng
tôi đi trên con đường đang lấp lánh dịu dàng, bên tay trái là những
đỉnh núi nhấp nhô, thấp thoáng ẩn hiện trong mây trắng như những đụn
bông đùn lên cuồn cuộn. Qua một ngã ba lối rẽ về Bắc Cạn, lúc này con
đường xuống dốc, quanh co, vực sâu hút. Bỗng cả nhóm không ai bảo ai
dừng tất cả lại. Một biển đèn chi chít như sao sa, lung linh huyền ảo
dưới vực sâu thẳm, trên một cái nền đen thẫm của màn đêm. Một cảnh
tượng đẹp vô cùng. Đó là thị trấn mỏ Tĩnh Túc.
Ấn tượng của tôi
về Tĩnh Túc cho đến giờ là những căn nhà hai tầng tù mù sáng ngọn điện
45w, cả thị trấn là những dãy nhà tập thể. Những căn nhà tập thể của
công nhân mỏ có từ rất lâu, cũ kỹ y như những người chúng tôi gặp.
Đường từ Tĩnh Túc về Cao Bằng chạy men theo sườn phía Bắc của dãy núi.
Trăng lúc này sáng miên man. Rừng núi im ắng. Gió lạnh mang theo hơi
nước ẩm ướt phả vào mặt lạnh toát. Đi được chừng vài chục km chúng tôi
ngừng lại ở một bãi đất trống ngả bếp đun café. Dưới kia là một thung
lũng huyền ảo trong sương và ánh trăng rằm
..
Còn
nhớ, trong ánh trăng vằng vặc, hương thơm café nhè nhẹ lẫn trong mùi
rừng và mùi sương đêm là nhạc ghi ta bập bùng, giọng Bằng Kiều cao vút:
Gọi nắng cho cơn mưa chiều, nhiều hoa trắng bay
Cho tay em dài gầy thêm nắng mai…
Nửa
khuya, chúng tôi đặt chân đến thị xã Cao Bằng. Phố xá vắng lặng, tàng
cây ven đường lao xao gió, những ngọn đèn phố vàng vọt không thể làm
lẫn đi hết ánh trăng tỏa sáng, mặt trăng tròn vạnh vẫn đang lung linh
trên bầu trời đêm.
Quảng cáo
|
|
|
